درخواست فرم فتوا

اشتباه کپچا
×

فرستاده شده و جواب خواهد داد

×

با عرض پوزش، شما نمیتوانید بیش از یک فتوا در روز بفرستید.

خطبه های جمعه / حقوق قرآن والاقدر

حقوق قرآن والاقدر

تاریخ انتشار : 2016-04-03 | عرض : 2257
- Aa +

ای مؤمنان؛

تقوای خداوند را پیشه  کنید و او را از بهر نعمت نزول  قرآن شکر  و سپاس  گویید، قرآنی  که خداوند  آن را بهار دل مؤمنان قرار  داد و سیدنا  علی رضی  الله  عنه در مورد آن فرمود: (هو كتابُ الله، فيه نبأُ من قبلَكم، وخبرُ ما بعدَكم، وحكمُ ما بينَكم، هو الفصلُ ليس بالهزلِ، مَن تركَه مِن جبارٍ قصمَه اللهُ، ومن ابتغى الهدى في غيرِه أضلَّه اللهُ، وهو حبلُ اللهِ المتينِ، وهو الذِّكرُ الحكيم، وهو الصراط المستقيم، وهو الذي لا تزيغ به الأهواءُ، ولا تلتبس به الألسنةُ، ولا يشبع منه العلماءُ، ولا يخلق عن كثرةِ الردِّ، ولا تنقضي عجائبُه، وهو الذي لم تنتِه الجِنُّ إذ سمعته حتى قالوا: ﴿ إنَّا سَمِعْنَا قُرْآناً عَجَباً(۱) يَهْدِي إِلَى الرُّشْدِ فَآمَنَّا بِه(۲)) من قال به صدقَ، ومن عمل به أُجر، ومن حكمَ به عدلَ، ومن دعا إليه هُدِي إلى صراط مستقيمٍ) یعنی: ( قرآن، کتاب خداوند است که  اخبار گذشتگان و آیندگان تان در آن درج شده و  در بین شما داور است و جدا کننده  حق از باطل می باشد و شوخی  نیست؛ کسیکه  از روی سرکشی  آن را ترک کند  خداوند هلاکش  می کند  و کسیکه  هدایت را در چیزی  غیر از آن بجوید خداوند  گمراهش می کند  زیرا  قرآن رشته  ناگسستنی خداوند و کلامی  برخاسته  از علم و حکمت بی کران اوست و راه  مستقیمی است که افکار با آمیخته شدن آن منحرف  نمی شوند  و زبان ها هنگام تلفظ آن ابهام آلود نمی شوند و  علماء از آن سیر  نمی گردند و باوجود  تکرار  زیاد کهنه  نمی شود و شگفتی های  آن به اتمام  نمی رسد و هنگامی  که جن ها آن را شنیدند بی درنگ  گفتند: (إنَّا سَمِعْنَا قُرْآناً عَجَباً(١)يَهْدِي إِلَى الرُّشْدِ فَآمَنَّا بِه(٢)) یعنی: ( بی تردید ما قرآن شگفت آور(و بی نظیری) شنیدیم(۱) که بسوی هدایت راهنمایی  می کند  لذا  به آن ایمان  آوردیم(۲))الجن/۱-۲ کسیکه  با آن سخن  بگوید، راست گفته است و کسیکه  به آن عمل کند  مشمول  پاداش  می گردد  و کسیکه  با آن حکم  کند  عدالت  ورزیده  و کسیکه  بسوی آن دعوت  کند - در حقیقت خودش اولین فردی است که- به راه  راست هدایت  شده است)سنن ترمذی (٢٩٠٦)

ای امت قرآن:

مطالب  مذکور  برخی  از ویژگی  های  کتاب والاقدر ما بود و خداوند متعال  بسیاری از ویژگی  های آن را در کتابش  برشمرده  و نقش و رسالت  آن را بیان  داشته  و حقوقی  که ما در قبال آن ملزم  به رعایت شان  هستیم  را عنوان نموده  است.

ای مومنان خداوند  متعال کتاب والاقدر خویش را "روح" معرفی کرده و فرموده است: (وَكَذَٰلِكَ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ رُوحًا مِنْ أَمْرِنَا ۚ مَا كُنْتَ تَدْرِي مَا الْكِتَابُ وَلَا الْإِيمَانُ) یعنی: (- ای پیامبر-همانند-سایر پیامبران- ما روح و جان مایه ای (به نام قرآن) را به فرمان خود بر شما وحی کردیم و این در حالی است که شما - پیش از این- نسبت به کتاب( قرآن) و ایمان آگاهی نداشتی)الشوری/٥٢

آری؛ قرآن کریم روحی است که خداوند  متعال  توسط  آن دل های پرهیزکاران  را زنده  می گرداند چه بسیار مردگانی  که خداوند متعال  آنها را با نور  قرآن حیات  بخشیده است: (أَوَمَنْ كَانَ مَيْتًا فَأَحْيَيْنَاهُ وَجَعَلْنَا لَهُ نُورًا يَمْشِي بِهِ فِي النَّاسِ كَمَنْ مَثَلُهُ فِي الظُّلُمَاتِ لَيْسَ بِخَارِجٍ مِنْهَا ...َ)يعني: ( آیا فردی  که -به سبب  کفر وگمراهی- مرده  ای  بود  و ما او را با -قرآن- زنده  گرداندیم و نوری- از أنوار  ایمان  در پرتو  قرآن- برای  او قرار  دادیم  تا در روشنایی  آن  میان  مردم  حرکت  کند همانند  فردی  است  که  در تاریکی  های  -شرک  و کفر وگناه-  فرو رفته و نمی تواند  از آنها  بیرون  بیاید؟)الانعام/۱۲۲ پس ای مؤمنان  شما بایستی حیات و زندگانی  قلب های خویش را در پرتو قرآن بجویید  زیرا  گواراترین  و سعادتمند ترین زندگی تنها در پرتو زیستن با روح  قرآن محقق خواهد شد.

ای مؤمنان؛یکی دیگر از ویژگی های قرآن والاقدر" نور" می باشد؛ خداوند فرماید: (فَآمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَالنُّورِ الَّذِي أَنْزَلْنَا ۚ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ) يعنى: ( پس به الله  و پیامبرش  و نوری  که فرستاده ایم ایمان  بیاورید و خداوند  نسبت  به کارهایی که انجام می دهید بس آگاه  است)التغابن/٨ و همچنین خداوند  می فرماید: (ۚقَدْ جَاءَكُمْ مِنَ اللَّهِ نُورٌ وَكِتَابٌ مُبِينٌ (١٥)يَهْدِي بِهِ اللَّهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوَانَهُ سُبُلَ السَّلَامِ وَيُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِهِ وَيَهْدِيهِمْ إِلَىٰ صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ(١٦))المائدة/١٥-١٦ يعنى: ( بدون  شک نوری  که همان کتاب (قرآن)روشنگر است از جانب  خداوند بسوی شما  آمده است (١٥) خداوند توسط آن، کسانی را که به دنبال  خوشنودی او هستند را به راه های نجات رهنمون می کند و به اراده  خود آنها را از تاریکی های به سمت روشنایی  سوق می دهد و به راه  راست هدایت  شان  می نماید(١٦))المائدة/١٥-١٦

بنابراين  قرآن، نوری است که قلب های مؤمنان و مسیر پرهیزکاران توسط  آن روشن  می شود و خداوند  متعال  توسط آن مؤمنان  را از تاریکی ها و بدبختی ها بسوی نور و کامیابی سوق  می دهد و این مهم تنها برای فردی  تحقق  می یابد  که به دستوراتش عمل کند و از ممنوعاتش اجتناب ورزد.

ای مؤمنان:

از ویژگی های قرآن والاقدر،"فرقان"( جدا کننده حق از باطل) است؛ خداوند می فرماید: (تَبَارَكَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقَانَ عَلَىٰ عَبْدِهِ لِيَكُونَ لِلْعَالَمِينَ نَذِيرًا)يعنى: ( -الله- آن ذات  پربرکتی است که فرقان  را بر بنده  اش فرستاد  تا هشداری  برای جهانیان باشد (۱))الفرقان/۱ بنابراین قرآن، فرقان و جداکننده ای است که  حق را از باطل، هدایت را از گمراهی، کژی را از راستی نمایان  می کند و مؤمنان  و صالحان  را از کفار و فاسدان، مصلحان  را از مفسدان، رستگاران  را از زیانباران، هدایت شدگان  را از گمراهان متمایز می نماید  لذا با تلاوت  و تدبر  در این کتاب بزرگ، خود را به صفات  مؤمنان زینت  دهید و از صفات  کافران و مشرکان  و فاسقان دوری  گزینید.

ای مؤمنان؛

خداوند متعال قرآن والاقدر را ، اندرز و شفا و   هدایت  و رحمتی  برای مؤمنان معرفی کرده و فرموده است : (يَا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءَتْكُمْ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَشِفَاءٌ لِمَا فِي الصُّدُورِ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ) یعنی: ( ای مردم؛ برای شما پند و اندرز و شفایی برای - بیمارهایی- که در سینه ها است از جانب  پرودگارتان  آمده است( که قرآن نام دارد) و- علاوه  بر آن- هدایت و رحمتی  برای مؤمنان می باشد) یونس/٥٧ بنابراين  قرآن بهترین پند و اندرز برای رهپويان حقیقت وسودمند ترین  درمان برای بیماری  های  روحی و آفت های معنوی  قلب می باشد و موثرترین  علاج  برای زدودن  شبهه  ها و شهوت  ها است و علاوه  بر اینها مایه هدایت و رحمتی  برای مؤمنان می باشد و راست ترین راه را به آنها نشان  می دهد  و صحیح ترین  راه و روش  را به آنها  می نمایاند و راه های رسیدن  به بهشت و مصون  ماندن از دوزخ  را برای شان تبیین  می کند،

ای مؤمنان؛

مطالب مذکور برخی از ویژگی های باشکوه قرآن والاقدر هستند که خداوند  متعال  در کتابش به آنها  اشاره  فرموده  است که هر یک از آنها بیانگر شکوه و  بزرگی این کتاب  روشنگر و حیات بخش می باشند؛

آری؛ قرآن کریم کتابی است  که پایان بخش کتاب های خداوند متعال و بزرگ ترین  معجزه  پیامبر صلی الله  علیه وسلم و همچنین سرآمد  معجزه همه  پیامبران الهی می باشد زیرا  هیچ پیامبری  کتابی  همانند قرآن را دریافت  نکرده  است و علاوه  بر  آن، قرآن کتابی  است که سخنوران از آوردن نظم و  وزنی همانند آن ناتوان اند و معانی مختصر أما پرمعنایش أهل بلاغت  را شگفت زده کرده و دل دانشمندان و  حق جویان  را ربوده  است و راست گفت پرودگارمان: (اللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ كِتَاباً مُتَشَابِهاً مَثَانِيَ تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُودُ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ثُمَّ تَلِينُ جُلُودُهُمْ وَقُلُوبُهُمْ إِلَى ذِكْرِ اللَّهِ ذَلِكَ هُدَى اللَّهِ يَهْدِي بِهِ مَنْ يَشَاءُ وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ )یعنی: (الله ذاتی است که بهترین گفتار (قرآن) را فرستاده است و آن کتابی است- که از لحاظ معنا و مفهوم همگی- مشابه همدیگر هستند و مفاهیم آن - بصورت مکرر در جاهای متعدد تکرار شده اند که با تلاوت آن پوست کسانی که از پرودگار شان می ترسند به لرزه می افتد و پس از آن پوست و دل های شان با یاد خدا نرم می گردد- و به آرامش می رسد؛ این- کتاب نسخه- هدایت خداوند است و هر فردی را که بخواهد با آن هدایت می کند) الزمر/۲۳

خطبه دوم:

اما بعد:

ای مؤمنان؛

قرآن کریم حقوقی بر ما دارد که بایستی آنها را رعایت کنیم لذا ای بندگان خدا حقوق این کتاب والاقدر را ادا کنید و به تکلیف خود در قبال آن عمل نمایید؛

ای مؤمنان؛ از جمله حقوق قرآن، خرسند شدن به وجود آن در میان ما است زیرا قرآن کریم نعمتی است که بیش از هر نعمت دیگر شایستگی خرسند شدن به آن را داراست همانطور  که  خداوند  می فرماید: (يَا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءَتْكُمْ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَشِفَاءٌ لِمَا فِي الصُّدُورِ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ (٥٧) قُلْ بِفَضْلِ اللَّهِ وَبِرَحْمَتِهِ فَبِذَٰلِكَ فَلْيَفْرَحُوا هُوَ خَيْرٌ مِمَّا يَجْمَعُونَ(٥٨)) يعنى: ( ای مردم؛ برای شما پند و اندرز و شفایی برای - بیمارهایی- که در سینه ها است از جانب  پرودگارتان  آمده است( که قرآن نام دارد) و- علاوه  بر آن- هدایت و رحمتی  برای مؤمنان می باشد(٥٧) - ای پیامبر- بگو - مردم- باید به فضل و رحمت خداوند(موهبت های الهی که در رأس آن قرآن است) خوشحال باشند که این (قرآن) از همه چیزهایی که- از اموال دنیا- می اندوزند بهتر است(٥٨))يونس/٥٧-٥٨

أبوسعيد رضي  الله  عنه در تفسیر  این آیه  می فرماید: (فضلُ اللهِ القرآنُ، ورحمتُه أن جعلكم من أهلِهِ)یعنی: ( فضل خداوند قرآن  است و رحمت او این است که شما را از اهل قرآن بگرداند) الجامع لأحكام  القرآن٨/٣٥٣

ای بندگان خدا؛ لازمه خرسند  شدن به قرآن، احترام  نهادن  به  آن و عمل نمودن  به رهنمودهایش و انتقال آنها به دیگران است زیرا سوگند به خدا آموزش و آموختن و عمل  کردن به قرآن بهتر از همه چیزهایی  است که مردم از کالاهای  دنیا و زینت های  آن می اندوزند.

ای مؤمنان؛

از حقوق دیگر قرآن والاقدر، تلاوت  کردن  آن است: (إِنَّ الَّذِينَ يَتْلُونَ كِتَابَ اللَّهِ وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَأَنْفَقُوا مِمَّا رَزَقْنَاهُمْ سِرًّا وَعَلَانِيَةً يَرْجُونَ تِجَارَةً لَنْ تَبُورَ (۲۹) لِيُوَفِّيَهُمْ أُجُورَهُمْ وَيَزِيدَهُمْ مِنْ فَضْلِهِ ۚ إِنَّهُ غَفُورٌ شَكُورٌ(۳۰))یعنی: ( کسانی  که قرآن را تلاوت  می کنند و نماز را به پا می دارند  و از رزق  و  روزی  ای که به آنها  ارزانی  کرده  ایم پنهان و آشکار  می بخشند  بی تردید به معامله ای  امیدوار هستند که هرگز بی رونقی شود (۲۹)چرا که خداوند  پاداش  شان را کامل خواهد داد و- علاوه بر آن- از فضل خود بر- پاداش- آنان خواهد  افزود؛ بی تردید  خداوند  بسیار آمرزنده و قدردان  است(۳۰))فاطر/۲۹-۳۰

 و رسول الله  صلى  الله  عليه  وسلم مى فرمايد: ( إقرؤوا القرآن  فإنه  يأتي  يوم  القيامة  شفيعا لأصحابه) يعني: ( قرآن را تلاوت  کنید  زیرا  قرآن در روز قیامت  برای کسانی که- در دنیا با او همراه  بودند- شفاعت  خواهد  کرد)صحیح مسلم حدیث(٨٠٤) از ابوامامة باهلي رضي  الله  عنه.

بنابراين قرآن را زیاد  تلاوت  کنید و در آن تدبر  نمایید و آن را در زندگی  تان  پیاده  سازید  زیرا تلاوت قرآن زنگار دل ها را می زداید و آنها را پاک  می گرداند و انسان  را بسوی انجام عبادت ها و ترک گناهان سوق می دهد و او را به در راستای نزدیک شدن به خداوند راغب تر می سازد.

ای مؤمنان؛

یکی از حقوق مهم  این کتاب  والاقدر که امروز بسیار  ضایع  می شود تدبر  و  تفکر  در معانی  آن است زیرا  خداوند  می فرماید: (كِتَابٌ أَنْزَلْنَاهُ إِلَيْكَ مُبَارَكٌ لِيَدَّبَّرُوا آيَاتِهِ وَلِيَتَذَكَّرَ أُولُو الْأَلْبَابِ)يعنى: ( - قرآن- کتاب بابرکتی است که آن را  بر شما فرستاده ایم  تا در آیاتش بیندیشند و صاحبان  عقل  و خرد- از آنها- پند بگیرند)ص/۲۹ و در نکوهش کسانی که از تدبر  و  تامل  در کتابش روی گردانی می کنند می فرماید: ( أَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآَنَ أَمْ عَلَى قُلُوبٍ أَقْفَالُهَا)يعني: ( آیا  در-آیات- قرآن نمی اندیشند  یا اینکه  بر  قلب  هایی  قفل های  -گناه  و نفاق- زده  شده  است؟)محمد/۲۴

ای مؤمنان تقوای خداوند  را پیشه کنید  و در آیات  کتاب  والاقدرش تدبر  نمایید  زیرا  بدون  تدبر  در آیات  قرآن نمی توان  از آن بهره  جست و سلف صالح  رحمهم  الله  نیز  همین  شیوه  را در برخورد  باقرآن  داشتند  بطوریکه  وارد شده است برخی از آنها  تمام شب را با تکرار و تدبر در مفاهیم یک آیه  صبح می نمودند.

ای مؤمنان؛

یکی از حقوق مسلم قرآن کریم، احترام  نهادن  به آن است زیرا  سخن پرودگار والامرتبه و بزرگوار می باشد و اهل علم بر ضرورت  احترام  گذاشتن  به قرآن کریم  و صیانت آن از بی احترامی  اتفاق  نظر دارند  و کسیکه  کوچکترین  اهانت به قرآن کریم روا دارد یا چیزی  از آن را مورد تمسخر و  استهزاء قرار بدهد در واقع  به خداوند  متعال  کفر ورزیده  است و به اتفاق  مسلمانان کافر  می باشد  لذا  در صیانت  و احترام  گذاری به این کتاب  والاقدر  کوشا  باشید  و جای ویژه  ای برای آن در دل ها و زندگی تان قرار بدهید.

از حقوق دیگر قرآن کریم این است که بدون  وضوء مورد لمس  قرار نگیرد و شخص جُنٌُب (کسیکه غسل  جنابت  بر او لازم است) آن را تلاوت نکند  و پشت  کردن  به آن و یا دراز  نمودن  پا در مقابل  آن و قرار دادن  آن در مکانی که مورد احترام  نیست جایز نمی باشد لذا تقوای  خداوند  را پیشه  کنید  و کتابش  را ارج  نهید: ( ذَٰلِكَ وَمَن يُعَظِّمْ شَعَائِرَ اللَّهِ فَإِنَّهَا مِن تَقْوَى الْقُلُوبِ)یعنی: ( حقیقت اینگونه است:  هر فردی كه  به مراسم و برنامه  های الهی ارج و ارزش نهد بدون شک این امر نشانه  تقوای دل ها است)الحج/۳۲

اى مؤمنان؛

یکی دیگر از حقوق این کتاب  والاقدر  و هدایتگر، چنگ زدن وتمسك جستن  به آن است زیرا  خداوند  متعال خطاب به پیامبرش علیه الصلاة  والسلام  می فرماید: (فَاسْتَمْسِكْ بِالَّذِي أُوحِيَ إِلَيْكَ ۖ إِنَّكَ عَلَىٰ صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ)يعنى: ( به چیزی  که بسوی  شما  وحی  شده  است  چنگ بزن؛ بی تردید شما  بر راه  راست قرار داری)الزخرف/٤٣ و چنگ زدن  به قرآن  کریم  با پیروی کردن از آن و حلال  شمردن  حلال  آن و عمل به آن و حرام  دانستن  حرام  آن و دوری  جستن  از آن و داوری  نمودن  توسط  آن و عدم  کفر ورزی به کوچکترین  بخش  آن محقق  می گردد همانطور  که  خداوند  می فرماید: (اتَّبِعُوا مَا أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ مِنْ رَبِّكُمَْ)يعنى: (از چیزی  که  بسوی  شما  فرستاده شده  است  پیروی نمایید)الأعراف/۳

ای مؤمنان تقوای خداوند  را پیشه  کنید  و طوری صادقانه  از قرآن پیروی نمایید  که آثار آن در کردار  و  گفتار  و اخلاق  تان نمایان  شود و نسبت به تلاوت  و حفظ و تدبر  و تفکر و آموختن  و  عمل به آن اهتمام  بورزید  زیرا  کسیکه  به آن چنگ بزند  هدایت  می یابد؛ لذا  همگی به این رشته  ناگسستنی  الهی  چنگ بزنید؛

شیخ  دکتر/ خالد بن عبدالله  المصلح

حقوق القرآن العظيم

ممکنه دوست داشته باشی

×

آیا واقعا می خواهید مواردی را که بازدید کرده اید حذف کنید؟

بله، حذف